60 Yılda Çarpıcı Artış: Otizm Artık Her 33 Çocuktan Birinde Görülüyor
Uzmanlar, 1970’li yıllarda yalnızca 10 binde bir görülen otizmin günümüzde her 33 çocuktan birinde ortaya çıktığını belirtiyor. Erkek çocuklarda ise bu oran kızlara kıyasla 3 ila 5 kat daha fazla.
Sağlık 02.04.2026 12:35:26 Bu İçerik 41 kez görüntülendi.
2 Nisan Dünya Otizm Farkındalık Günü kapsamında açıklamalarda bulunan Diyarbakır Memorial Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı İbrahim Zeyrek, otizmin son yıllarda dikkat çekici şekilde artan nörogelişimsel bozukluklardan biri olduğuna vurgu yaptı.
Zeyrek, “Otizm; dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, öğrenme güçlüğü, zihinsel yetersizlik ve tik bozuklukları gibi nörogelişimsel sorunlar grubunda yer alır. Ancak son yıllarda görülme sıklığında ciddi bir yükseliş var. 1970’lerde 10 binde bir olan oran, bugün 33 çocuktan bire kadar yükseldi. 2000’li yıllara göre ise yaklaşık yüzde 400’lük bir artış söz konusu” dedi.
En Kritik Belirti: Konuşma Gecikmesi Ama Tek Başına Yeterli Değil
Otizmin ilk sinyallerinin çoğunlukla konuşma gecikmesiyle fark edildiğini belirten Zeyrek, bunun tek başına tanı için yeterli olmadığını söyledi. Sosyal iletişimde zorlukların da mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Zeyrek, “İsme tepki vermeme, göz teması kuramama, işaret edilen yere bakmama ve iletişim kuramama gibi durumlar otizmin temel belirtileri arasında yer alır” ifadelerini kullandı.
Tanının DSM-5 kriterlerine göre konulduğunu belirten uzman, sosyal iletişimde yetersizliklerin yanı sıra sınırlı ilgi alanları, tekrarlayıcı hareketler ve duyusal hassasiyetlerin de önemli göstergeler olduğunu dile getirdi. Bu kapsamda kanat çırpma, kendi etrafında dönme, parmak ucunda yürüme ve kelime tekrarları gibi davranışların sıkça görüldüğünü aktardı.
Belirtiler 2-3 Yaşta Ortaya Çıkıyor: Erken Tanı Hayat Kurtarıyor
Otizm belirtilerinin çoğunlukla 2-3 yaş arasında fark edildiğini söyleyen Zeyrek, geçmişte yaygın olan “3 yaşından önce tanı konulamaz” düşüncesinin doğru olmadığını vurguladı.
“Erken tanı hayati önem taşır. Çünkü 0-6 yaş arası beyin gelişimi için kritik bir dönemdir. Bu süreçte erken eğitimle çocukların gelişiminde büyük ilerlemeler sağlanabilir” diyen Zeyrek, farkındalığın artmasının da tanı oranlarını yükselten önemli bir etken olduğuna dikkat çekti.
Erkek Çocuklarda Daha Yaygın, Risk Faktörleri Artıyor
Otizmin erkek çocuklarda kızlara göre daha sık görüldüğünü belirten Zeyrek, ileri baba yaşı, genetik yatkınlık ve çevresel faktörlerin birleşiminin riskleri artırdığını ifade etti. Günümüzde evlilik ve çocuk sahibi olma yaşının yükselmesinin de bu tabloya katkı sağladığını sözlerine ekledi.
