‘Tırnağın Varsa Başını Kaşı’


 R. Ferhat VURAL    14.06.2026 10:29:20  


Atasözünün anlamı; kendi işini kendin gör, kimseye muhtaç olma mesajıdır.

Bencilliğin, kişisel çıkar ve menfaatin ön planda olduğu, dayanışmanın, yardımlaşmanın neredeyse yok olduğu günlerden geçiyoruz.

Bu gibi günlerde ayağın kaymayı görsün, gör başına neler gelir. Eş mi, dost mu, akraba mı, arkadaş mı ara ki bulasın.

Eskiden insanların kapıları da gönülleri de açıktı. Bir evden duman çıkmasa komşusu merak ederdi. Birkaç gün ortalarda görünmeyen birinin kapısı çalınır, "Bir sıkıntın mı var?" diye sorulurdu. Şimdi aynı apartmanda yıllardır yaşayan insanlar birbirlerinin adını bile bilmiyor.

Hayat değişti derken aslında biraz da biz değiştik. Kalabalıklaştık ama yakınlaşamadık. Konuştuk ama dinlemedik. Birbirimize dokunmadan yaşamayı marifet sandık.

İnsan bunu en çok zor günlerinde anlıyor. İşler yolundayken etrafınızda birçok insan oluyor. Telefonunuz susmuyor, sohbetler bitmiyor. Ama hayat size küçük bir çelme taktığında ortalık birden sessizleşiyor. O zaman dostlukların da akrabalıkların da samimiyetlerin de gerçek değeri ortaya çıkıyor.

Belki de bu yüzden son yıllarda insanlara değil, kendi gücümüze güvenmeyi öğrendik. Kendi derdimizi kendimiz taşımayı, düştüğümüzde kendi kendimize ayağa kalkmayı öğrendik. Çünkü beklenti arttıkça kırgınlık da büyüyor.

Yine de insanın içinde bir umut kalıyor. Bir gün arayıp halini soran dostu görünce, zor zamanında kapısını çalan komşuyu görünce, dünyanın tamamen değişmediğini anlıyor. Demek ki vefa ölmemiş, sadece biraz geri çekilmiş.

Bugün etrafımıza baktığımızda herkesin bir mücadelesi var. Kiminin cebinde, kiminin yüreğinde, kiminin evinde, kiminin işinde. Belki de birbirimize en çok ihtiyaç duyduğumuz zamanlardan geçiyoruz. Ama nedense birbirimizden en çok uzaklaştığımız zamanları yaşıyoruz.

Büyüklerimizin yıllar önce söylediği sözler boşuna değilmiş. Her biri hayatın içinden süzülüp gelmiş bir tecrübenin özetiymiş.

İnsan elbette dost biriktirsin, dostlarına sahip çıksın. Ama gün gelir de yalnız kalırsan şaşırma. Çünkü hayatın değişmeyen gerçeği şudur; insanın en sağlam sığınağı yine kendi emeği, kendi vicdanı ve kendi duruşudur.

Onun için kimseye kırılmadan, kimseye darılmadan yolumuza devam edeceğiz. İyilik yapmaya, dostluğu yaşatmaya devam edeceğiz. Ama başımızı kaşımak gerektiğinde de başkasının elini beklemeyeceğiz.

Çünkü hayat bazen en değerli dersleri, en sessiz yalnızlıkların içinde veriyor.

Ve galiba yaş aldıkça şu sözü daha iyi anlıyoruz:

"Tırnağın varsa başını kaşı..."

Sağlıcakla kalınız