Herbilimolog..
Prof.Dr.Yasin ÇİÇEK 2026-11-01T10:32 Bu İçerik 591 kez görüntülendi.
Çok sık kullanılmasa da "Her konuda bilgi sahibi olduğunu iddia edenler herbilimolog" olarak isimlendirilir. Argoda değişik şekilde kullanılan bu kelime, biraz daha kibarlaştırarak kullanılırsa ortaya böyle bir kelime çıkıyor. Kelime de önemli olan, ona yüklenen manalar ve anlamlardır.
Mutlak ilim sahibi ancak Allah'tır.
Cenabı Allah Alîmdir. Her şeyi bilmek ancak her şeyin yaratıcısı olana mahsus bir sıfattır. Allah'tan başka hiç bir kimse mutlak ilim sahibi değildir. Hiç bir mahluk her şeyi bilemez. Ancak Allah'ın bildirdiği kadar bilir.
Kur'an-ı Kerim'de genellikle Allah'a nispet edildiği zaman Alîm tabiri kullanılır. İnsanlara nispet edildiğinde ise Âlim olarak kullanılır. İlim sahibine Âlim denir. Her konuda ilim sahibi olmak ise ancak Allah'a mahsustur. İnsanlar ancak birkaç konuda ilim sahibi olabilir.
Sokretes'e göre "İnsan neyi bilmediğini fark etmelidir" Bunu fark etmezse bir şey öğrenme ihtiyacı duymaz. Kendisini herbilimolog zanneder.
Montaigne kendisine “Ne biliyorum?” sorusunu yönelterek öğrenmeye çalışır.
"Allah, Âdem'e bütün varlıkların isimlerini öğretti."(Bakara,31)
Allah meleklere , "Ben sizin bilmediğinizi bilirim" demişti.(Bakara,30)
Melekler de Cenab-ı Hakk'a aşağıdaki ayeti Kerime ile hitapta bulunurlar.
سُبْحَانَكَ لَا عِلْمَ لَنَٓا اِلَّا مَا عَلَّمْتَنَٓا اِنَّكَ اَنْتَ الْعَلٖيمُ الْحَكٖيمُ
"Sen acizden ve şerikten, kusurdan münezzeh ve mukaddessin. Senin bize öğrettiğin ilimden başka bir ilmimiz yoktur. Her şeyi bilici ve her kimseye liyakatine göre ilim ve irfan ihsan edici sensin."(Bakara Sûresi,32)
Bakara suresi 219,Nahl suresi 44 de "tefekkür edin,tefekkür etsinler" diye insanlığa hitaplar var.
Gerçek ilim bizi Allah'a yöneltir. Allah'a götürmeyen bilim, bir bilgi yığınında öte gitmez. Bilgisayara yüklenen veriler ve bilgiler gibi.
Cin taifesinden olan şeytan ilmine güvenip gurur ve kibire girdiğinden şeytanlaşmıştır. Allah'ı unuttuğumuz taktirde öğrendiğimiz ilim şeytanda olduğu gibi bizi saptırabilir.
Bugün ise birkaç dakika içinde ulaştığımız bilgiler bizi hadsizleştirebiliyor. Bilgilere kolay ulaştığımız bu asra "bilgi çağı" deniyor bence aynı zamanda "bilgi kirliliği çağı" da denebilir.
Bir konuda fikir sahibi olabilmek için, önce o konuda bilgi sahibi olmak gerekir. Bundan dolayı bilgi çok önemlidir. Bilgi çok şeydir ama her şey değildir.
Verilen bilgilerin doğruluğunu tespit edebilmek için, bir kişinin o konuda yeterli alt yapıya ve bilgiye sahip olması gerekiyor. Birey, eğer bir konuda yeterli altyapı, donanım ve bilgi durumuna sahip değilse, "neyin doğru neyin yanlış" olduğunu ayırt edemez. O yüzden bu asrın bu yönüyle dezavantajları da vardır. Bir konuda bilgi sahibi olmak, o konuda hüküm vermek için yeterli olmayabilir.
Bugünlerde çeşitli bilgilere kolay ulaşılabildiğinden dolayı,bazı bireyler uzmanlık gerektiren konularda bile, kendi düşüncesini ve bilgisini yeterli bulabiliyor. Bu asırda bilmek değil, aynı zamanda biliyor görünmek de çok önem arz ediyor. İnsanlar bilmediği konularda bile maalesef biliyor görünüyor. İkna edicilik, haklılık, hakikat birbirine karıştırılıyor. Haklı olmak başka, haklı görünmek başkadır. Çoğu zaman tartışmalar karşısındakini yenmek üzere ve mat etmek üzere planlanıyor. Birisini değersizleştirmek, bizi değerli kılmaz ve bizi yüceltmez. Bilgi bizleri her zaman anlayışlı, idrakli ve muhakemeli yapmaz.
Bilgiye kolay ulaşabilmek, bilgiyi her zaman doğru kullanmaya yetmez. Sadece bilgiye ulaşmak, tek başına bu bilgiyi analiz etmek ve kavramak anlamına da gelmez.
Bu yüzden insanın haddini ve sınırlarını bilmesi gerekiyor. "Nerede duracağını, nerede konuşacağını, nerede susması gerektiğini?" bilmesi çok önemlidir. Bu durumlarda bir süreç ve tecrübe gerektiriyor. Yaşadığı mekanın ve zamanın insan üzerinde elbette bir tesiri vardır. Ağacın yetişmesi nasıl ki bir sürece bağlıdır? İnsanın da bir ağaçtan daha fazla bir sürece, yetişmeye anlamaya, kavramaya ve olgunlaşmaya ihtiyacı vardır. Ayrıca insanın ne kadar çok bildiği değil, bu bilgileri ne kadar kullandığı, bu bilgilerin insan üzerindeki tesiri, davranışlarına etkisi ve kendisini değiştirebildiği ölçüde önemlidir.
Özetle insan sadece bir makine gibi, bir bilgisayar gibi beynine bilgiler yüklenerek insan olamaz.
Ancak günümüze baktığımız zaman bazı ekranlara maalesef herbilimologlar çıkarılmaktadır.
Sahası başka olduğu halde başka başka konularda da maalesef aynı insanları ekranlarda görebiliyoruz. Aynı şekilde sosyal medyada da her konuda yorum yapan,konuşan insanlara rastlıyoruz. İnsanın her konuda bir yorum yapması bir derece kabul edilebilir ama bu konuyu biliyor olarak konuşması ise maalesef çok yanlıştır. İnsanların aslında uzman olduğu konularda ya da kendini özel olarak yetiştirdiği konularda konuşması en güzelidir. İnsan herhangi bir sahada uzman iken, başka bir sahada da kendini okuyarak yetiştirebilir. Bunlara bir sözümüz yoktur. Böyle kişiler mevzumuzun dışındadır.
Sosyal medyada bir sahada ön plana çıkan bir adam, bazen konusu olmadığı sahalarda da ekranlara davet edilmektedir. Bunun sebebi ise o kişinin popülaritesidir.
Özellikle insanlar siyaset, din ve sağlık konusunda çok bilgi sahibi olup çok yorum ve analiz yapmaktadır. Bu üç konunun maalesef ülkemizde cahili yoktur.
Özellikle din ve sağlık konusu çok önem arz etmektedir. "Yarım hekim candan eder, yarım hoca dinden eder" demiş atalarımız. Bu çok hassas konuların hatta ben uzmanım diyen kişileri bile dinlerken sadece bir uzmanı dinleyerek değil, bu sahada farklı uzmanları dinleyerek bir neticiye varmak, analiz etmek, düşünmek ve neticeye varmak çok önem arz ediyor.
Bilmediğim konularda konuşmaktan ve hadsizlikten Allah'a sığınırım. Allah'ım bana senin bildirdiğini güzelce öğrenmeyi, anlamayı, yaşamayı sonra da güzel bir lisanla nakletmeyi nasip et. Amîn 1 Kasım 2026(21 Cemaziyelevvel 1448)


.png)










